Karate – rys historyczny

Firma DAXPOLSKA to internetowy sklep sportowy trudniący się dystrybucją różnego rodzaju akcesoriów dla osób trenujących sztuki walki ? np. judo czy karate. Zainteresowanie tego typu sportami zaowocowało koniecznością wprowadzenia na rynek innowacyjnego dla nas asortymentu (pojawiło się choćby nieznane wcześniej kimono). Z zadaniem tym dały radę sobie znakomicie takie marki jak Adidas, Mizuno czy Tokaido, których asortyment oferujemy Państwu w naszym sklepie.

Zachód stosunkowo niedawno zwrócił uwagę na kulturowy Wschód, który kusi swoją zagadkowością i czymś, co dla nas obce. Różnego rodzaju sztuki walki coraz chętniej przez nas uprawiane to jednak tylko namiastka tego, z czym tak naprawdę mamy do czynienia w krajach pochodzenia tych sportów. To bowiem nie jedynie sport, ale cała mentalność i obyczaje, których nie jesteśmy w stanie zrozumieć. Mimo to Wschód nas intryguje, czego wyrazem jest np. coraz bardziej popularne wśród Europejczyków i Amerykanów karate. Pod koniec lat 50. wiele krajów zapraszało do siebie jego instruktorów z Kraju Kwitnącej Wiśni. Trudno się dziwić, że w związku z nie tak dużą liczbą instruktorów już w krótkim czasie w wielu regionach świata pojawiły się różnego rodzaju formy ?nowego karate?. W tej sytuacji pierwotne, uprawiane w Japonii karate zaczęto nazywać ?karate tradycyjnym?, podczas gdy kolejne odmiany określa się ogólnie jako ?nowe karate?.

Tradycyjne karate jest rozwijane w Japonii jako sztuka samoobrony. Technicznie opiera się ono na okinawskiej sztuce to de, wywodzącej się z kolei z chonfa ? chińskiej sztuki walki gatunku samoobrony) niewymagającej używania broni. Filozoficznie karate opiera się na japońskim budo, filozofii wspólnej dla licznych sztuk walki pochodzących z Japonii. Podsumowując karate tradycyjne jest syntezą okinawskich form walki i japońskiego budo. Najważniejsze pojęcie występujące w strukturze technicznej karate to cios kończący nazywany todome waza, gdzie wystarczy jedna technika, aby zupełnie unieszkodliwić przeciwnika. Właśnie ta wysoka sprawność techniczna sprawia, że karate tradycyjne to zaiste wielka sztuka . Nie tylko daje jak najwyższej jakości rozwój pod względem fizycznym (gdyż podczas treningu zajmuje się dynamiką całego ciała), lecz działa również pozytywnie na stan umysłu i emocji, dbając o całkowitą równowagę. Najważniejszy cel treningu karate tradycyjnego nie ogranicza się do osiągnięcia doskonałości w samej walce. Obejmuje także rozwój charakteru adepta szczególnie w tych chwilach, kiedy walka jest już niepotrzebna.

W 1993 roku podczas 101. posiedzenia MKO zostało przez Walne Zgromadzenie uchwalone, że jedynie karate tradycyjne jest tą dyscypliną, którą uprawia ITKF i podlega ustanawianym przez niego regułom. Zarazem uznaje się ten moment za oficjalne rozróżnienie ?karate tradycyjnego? i innych dyscyplin ?karate?. Rozumie się również, że jedynie ta forma, którą uprawia i zarządza ITKF, to wyłączne oficjalnie uznane ?karate tradycyjne?. Tak samo stało się np. z pływaniem ? MKO uznał jedynie pływanie oparte o międzynarodowe przepisy, wyróżniając je spośród innych, ?luźniejszych? form.

?Przepisy sędziowskie ITKF? opierają się na shiai pochodzącym od japońskiego budo. ?Shiai? tłumaczy się dosłownie jako ?wzajemne sprawdzanie?, co oznacza mniej więcej tyle, że dwie osoby współzawodniczące ze sobą walczą nie tylko po to, aby sprawdzić, która z nich jest technicznie lepsza, ale głónie w celu wzajemnego rozwoju umiejętności.

Podstawowa zasada współzawodnictwa karate tradycyjnego to niezbędny wzajemny szacunek. Rozwój techniczny każdego karateki następuje poprzez ciągły trening w sali gimnastycznej sztuk walki tzw. dojo) zawsze zgodny z regułami ?karate tradycyjnego?, które następnie stosuje się podczas współzawodnictwa.

Karate tradycyjne wyróżnia następujące kategorie zawodów:

Kumite czyli wolny sparing (indywidualne dla mężczyzn i kobiet, drużynowe dla mężczyzn)
Ko-go kumite czyli kumite naprzemienne, alternatywne (tylko indywidualne mężczyzn i kobiet)
Kata czyli formy (zarówno indywidualne, jak i drużynowe, dla kobiet i dla mężczyzn)
En-bu czyli demonstracja techniki atak-obrona (prowadzone przez mężczyznę i kobietę lub dwóch mężczyzn)
Fuku-go czyli dwubój składający się z kumite i kitei (dla mężczyzn i kobiet.

Karate tradycyjne zmieniało się mniej więcej do 1930 roku na terenie Japonii. Większość bazowych technik wzięła się ze sztuki walki bez użycia broni, ?to-de?, które pojawiło się na wyspie Okinawa, kiedy to władze zakazały ludności cywilnej posiadania jakiejkolwiek broni. Zaś okinawskie to-de opierało się na sztuce walki z Chin, chuan fa. Jej początki sięgały ponad tysiąca lat. Generalnie przyjmuje się, że do rozwoju ?to-de? przyczyniła się głównie forma chuan fa zwana nan pei chun wywodząca się z chińskiej prowincji Fukien.

Można powiedzieć, że karate tradycyjne stało się rezultatem połączenia filozofii sztuk wojennych i podstawowych technik to-de. Miało to miejsce około roku 1600, gdy przeróżne japońskie sztuki walki stały się jednym zarówno w kwestii filozofii, jak i techniki. Owo stopienie się sztuk walki w dość jednolity system sztuki wojennych zaowocowało powstaniem budo. A razem z budo pojawiła się potrzeba ustawicznego dążenia do idealnej doskonałości człowieka.

Karate tradycyjnego posiada dużo systemów szkół, tzw. stylów. Dzielą się one na dwie główne grupy: naha te ? shuri te razem z tomari te). Naha te to system pochodzący wprost z nan pei chun z lat 90. XX w. Pojawił się w okinawskim okręgu Naha po sprowadzeniu prosto z chińskiego Fukien. Shuri te natomiast rozwinęło się w Shuri dzisiaj wchodzącym w obręb miasta Naha), które znajdowało się w okręgu Okinawy. Shuri te wywodziło się z chińskiego chuan fa z roku 1400. Następnie rozwinęło się w specyficznych geograficzno-politycznych warunkach Okinawy.

Głównym organem zarządzającym sprawami karate tradycyjnego jest ITFK ? Międzynarodowa Federacja Karate Tradycyjnego. Znajduje się w Los Angeles, powstała natomiast w 1972 roku po rozłamie we wcześniejszej organizacji WUKO (World Union of Karate Organization) po dopuszczeniu do udziału w mistrzostwach świata zawodników z RPA, kraju, który wtedy należał do państw apartheidu. ITKF ma w kręgu swoich struktur także organizacje kontynentalne. Oprócz ogólnego zarządzania karate tradycyjnym ITKF zajmuje się także wyznaczaniem standardów technicznych tej sztuki walki. Poza tym odpowiada za nadzorowanie organizacji mistrzostw świata i kontynentalnych, a także pucharu świata. Nieustannie rozwija też techniczne aspekty karate tradycyjnego, m. in. opracowuje nowe konkurencje: fuku-go, en-bu czy ko-go kumite.

Członkiem ITKF jest od 1990 roku Polski Związek Karate Tradycyjnego. W tym to roku Polska po raz pierwszy wystartowała na Mistrzostwach Świata w Karate Tradycyjnym w stolicy Peru, Limie. Członkowie PZKT uczestniczą aktywnie w pracach ogólnoświatowych władz karate. Prezes naszego PZKT Włodzimierz Kwieciński należy do zarządu władz ITKF, a także jest Przewodniczącym Komitetu Finansowego ITKF.

Karate tradycyjne daje człowiekowi środki do poszerzania i pogłębiania swoich zdolności zarówno fizycznych, jak i umysłowych. Ciągłe poszukiwanie doskonałości technicznej powoduje wszechstronny rozwój osoby uprawiającej karate. Najczęściej rozwój w sporcie jest wyłącznie sprawą techniki, ale karate tradycyjne nie ogranicza się wyłącznie do tego ? w dążeniu do kolejnych stopni rozwoju karateka jest jedynie ograniczony możliwościami swojego ciała, które też powinien starać się nieustannie, lecz racjonalnie przekraczać.